Sieci tematyczne Erasmusa
"Definicja i cele - Sieci tematyczne Programu Socrates - Erasmus to szeroko zakrojone projekty współpracy będące zarazem ogólnoeuropejskimi forami dyskusyjnymi w zakresie konkretnych dyscyplin akademickich lub konkretnego zagadnienia interdyscyplinarnego. Głównym celem Sieci tematycznych jest wspieranie innowacyjności i podnoszenie jakości kształcenia akademickiego, a także zdefiniowanie i rozwijanie wymiaru europejskiego w wybranej dyscyplinie, na wybranym kierunku studiów bądź w innej dziedzinie stanowiącej przedmiot wspólnych zainteresowań uczelni. Cel ten jest osiągany poprzez współpracę uczelni, wydziałów lub instytutów uczelnianych z całej Europy. Założeniem Sieci jest również włączenie do współpracy stowarzyszeń akademickich, towarzystw naukowych, organizacji zawodowych, innych partnerów odgrywających istotną rolę w sektorze publicznym i prywatnym oraz - tam, gdzie jest to uzasadnione - organizacji studenckich.
Współpracaw ramach Sieci powinna przynosić efekty mające długotrwały i szeroki wpływ na kształcenie w zakresie danej dziedziny w całej Europie. Uczestnictwo w Sieci umożliwia udział w kompleksowym przeglądzie obecnego stanu danej dyscypliny pod kątem treści i metod nauczania oraz czerpanie z wypracowanych nowatorskich rozwiązań w tym zakresie. Charakterystycznym rysem Sieci tematycznych jest udział w nich instytucji reprezentujących wszystkie uczestniczące w Programie Socrates kraje.
Zadania Sieci tematycznych.
Zgodnie z zasadami Programu Socrates - Erasmus, główne zadania Sieci obejmują m.in.:
* ocenę innowacyjności programów nauczania w poszczególnych dziedzinach poprzez analizę porównawczą różnych programów;
* identyfikowanie słabych stron i potrzeb w dziedzinach akademickich i w sferze zarządzania uczelnią w celu zaproponowania ulepszeń i wspierania innowacji, w tym:
* przygotowanie - w kontekście europejskim - przeglądowego opracowania danej dziedziny będącej przedmiotem wspólnych zainteresowań;
* rozważenie pod kątem zawartości akademickiej różnych definicji danej dziedziny, stosowanych w poszczególnych krajach;
* zidentyfikowanie elementów wymiaru europejskiego dla danej dziedziny, a zwłaszcza wspólnych podstawowych elementów w programach nauczania;
* precyzyjniejsze zdefiniowanie kryteriów jakościowych specyficznych dla danej dziedziny;
* wykazanie związków pomiędzy zawartością i celami danej dyscypliny a potrzebami środowisk ekonomicznych i zawodowych w Europie
* wspieranie wprowadzania innowacji do metod nauczania i materiałów dydaktycznych oraz promowanie szerszego stosowania nowych, modelowych rozwiązań;
* pomoc w opracowywaniu wspólnych programów nauczania i kursów specjalistycznych, szczególnie w przypadku przedmiotów mało dotąd reprezentowanych we współpracy międzyuczelnianej;
* ułatwianie zastosowania wyników specjalistycznych badań naukowych prowadzonych w Europiew programach studiów szkół wyższych w danej dziedzinie, zarówno w zakresie kształcenia uniwersyteckiego, jak i kształcenia ustawicznego;
* wspomaganie włączania zaleceń oraz wyników badań prowadzonych przez fora europejskie do programów nauczania szeregu instytucji szkolnictwa wyższego, szczególnie poprzez opracowywanie, testowanie i szerokie rozpowszechnianie odpowiednich materiałów dydaktycznych, a także promowanie innowacyjnych metod pedagogicznych w nauczaniu danej dyscypliny;
* identyfikowanie kryteriów jakościowych i metod oceny jakości dla danej dziedziny lub tematyki.
Zadaniem Sieci tematycznych jest również współdziałanie w realizacji innych działań finansowanych przez Program Socrates, szczególnie projektów dotyczących opracowywania programów nauczania, zarówno w ramach Erasmusa, jak i poza nim, oraz wspieranie szerokiego współdziałania uczelni ze społeczeństwem.
Zasady organizacji Sieci tematycznych.
Jedna z uczestniczących instytucji musi się podjąć roli koordynatora, do którego będzie należało ogólne kierowanie realizacją projektu. Koordynator jest także odpowiedzialny za:
* przygotowanie wstępnej wersji projektu,
* złożenie pełnego wniosku,
* zapewnienie sprawnej administracji projektu,
* rozliczanie wykorzystanych funduszy,
* sporządzanie sprawozdań przedstawiających efekty projektu.
Dopuszczalne jest również, aby różne uczelnie lub stowarzyszenia kierowały poszczególnymi fazami projektu.
Struktury administracyjne utworzone wewnątrz Sieci mogą być różne w zależności od rodzaju projektu, jednakże wszyscy partnerzy powinni być jak najbardziej w nie włączeni. Rola i zadania każdego z uczestników muszą zostać jasno określone w programie prac projektu. W programie tym powinny się również znaleźć rozwiązania gwarantujące, że instytucje partnerskie będą mogły wykorzystać rezultaty projektu i rozpowszechnić je w konkretnych grupach odbiorców.
Zgodnie z wymogami Programu Socrates - Erasmus, Sieci zobowiązane są wprowadzić odpowiednie mechanizmy wewnętrznej oceny i monitorowania postępów realizacji działań oraz zapewnienia jakości rezultatów. Partnerzy Sieci muszą także zadbać o rozpowszechnienie efektów działalności konsorcjum.
Działania podejmowane w Sieciach tematycznych.
Działalność prowadzona przez uczestników Sieci tematycznych obejmuje cztery główne "nurty":
* podnoszenie jakości kształcenia w zakresie metod, narzędzi pedagogicznych, zawartości akademickiej i organizacji programów nauczania,
* działania na rzecz wprowadzania innowacji pedagogicznych, a w szczególności - nowych technik informatycznych,
* rozwijanie koncepcji uczenia się przez całe życie,
* wspieranie integracji europejskiej w odniesieniu do współpracy międzyuczelnianej.
* Realizacja Sieci opiera się przede wszystkim na pracach związanych z przeprowadzaniem badań studyjnych, analiz, opracowywaniu przeglądowych raportów, na organizowaniu dyskusji i wymiany idei podczas różnego rodzaju spotkań, seminariów i konferencji.
Jednym z "obowiązków" uczestników Sieci jest także propagowanie osiągnięć projektu, zwłaszcza poza grupą bezpośrednio zaangażowanych instytucji. Oprócz rozpowszechniania publikacji będących wynikiem prac projektu (raportów, studiów/analiz, książek, wykazów, materiałów dydaktycznych), partnerzy Sieci wykorzystują wiele innych możliwości informowania szerokiego kręgu odbiorców o swej działalności i jej rezultatach, np. strony internetowe, czasopisma, gazety, biuletyny, informacje o Sieciach przekazywane uczestnikom różnych konferencji itp.
Jak zostać koordynatorem nowej Sieci?
W Sieciach tematycznych Erasmusa przestrzegana jest zasada finansowania tylko 1 sieci w ramach jednej dziedziny lub zagadnienia interdyscyplinarnego.
Uczelnia lub instytucja, która zamierza utworzyć nową sieć tematyczną musi rozpocząć swoje działania od zebrania odpowiedniej grupy partnerów (muszą to być reprezentanci wszystkich krajów biorących udział w Programie Socrates - Erasmus), których udział będzie gwarantował jak najlepsze efekty współpracy w danej dziedzinie czy tematyce. Od każdego z partnerów koordynator powinien uzyskać list intencyjny oficjalnie potwierdzający, że dana instytucja decyduje się na udział w projekcie.
Wniosek zawierający wstępną wersję projektu Sieci koordynator przesyła do Komisji Europejskiej w terminie do 1 listopada roku poprzedzającego rozpoczęcie realizacji Sieci. Do koordynatorów zaakceptowanych wniosków wstępnych Komisja Europejska wysyła prośbę o zgłoszenie pełnego wniosku o finansowanie Sieci tematycznej w terminie do 1 marca. Zakończenie selekcji przypada na koniec lipca roku, w którym rozpoczynasię realizacja projektu. Koordynatorzy zostają powiadomieni o zakwalifikowaniu projektów i otrzymują kontrakty.
Termin składania wstępnych wniosków mija 1 listopada roku poprzedzającego rozpoczęcie realizacji Sieci tematycznej (np. na rok 2004/05 - termin mija 1-go listopada 2004 r.).
Jak zostać partnerem nowej Sieci?
Zazwyczaj uczelnia zamierzająca złożyć wniosek nowej Sieci poszukuje chętnych do współpracy, przede wszystkim przez internet. Uczelnie (wydziały, instytuty) zainteresowane uczestnictwem w nowo tworzonej Sieci tematycznej jako partnerzy, powinny złożyć oficjalną deklarację udziału na ręcekoordynatora Sieci. Instytucja koordynująca uwzględni wszystkich partnerów projektu we wniosku o finansowanie Sieci.
Jak dołączyć do istniejącej Sieci tematycznej?
Uczelnia, która zamierza zostać partnerem istniejącej Sieci tematycznej powinna złożyć oficjalną deklarację udziału w projekcie na ręce jej koordynatora. Koordynator Sieci jest zobowiązany zwracać się do Komisji Europejskiej z prośbą o akceptację wszelkich zmian proponowanych w Sieci, w tym zmian w składzie konsorcjum partnerów. Uczelnia zostanie poinformowana o decyzji co do włączenia do istniejącej Sieci przez jej koordynatora".
(Informacje zaczerpnięte ze strony internetowej Narodowej Agencji Programu Socrates-Erasmus: http://www.socrates.org.pl/erasmus/index.html)